Ostatnią prezentację, poprowadzi “zaprawiony w boju” Artur Banach, Prezes Zarządu Netsprint (Polska).

Artur chce pokazać szerszą perspektywę i udowodnić, że nie liczy się tylko Google.

Czechy - 60% udziałów na rynku wyszukiwarek ma Seznam. Google - 32%. Morfeo (w Polsce engine Onet.pl)- 6%

Estonia - 60% udziałów - Neti.

Ukraina - Google ma 54% udziałów. Liczy się Yandex - 22%.

Chorwacja - Google 99% udziałów!

W Polsce wydatki na reklamę w wyszukiwarkach wynoszą ok. 30 mln EUR, ale tak naprawdę to nie wiadomo, bo Google nie ujawnia swoich danych, mówi Artur

Wartość całego rynku PPC w krajach CEE to ok. 108 mln EUR. (nie wiem skąd dane)

Drobna uwaga na boku - nie wiedziałem, że strona wyników wyszukiwania czeskiego Seznam tak bardzo przypomina Google

Artur pokazuje innowacje w wyszukiwarkach z regionu CEE - wyszukiwanie plików MP3, porównywarki produktów, meta-search (kilka wyszukiwarek w jednej). I szereg innych sposobów na przyciągnięcie użytkowników.

Czas na dwie ostatnie prezentacje. Pierwsza należy do Jurisa Mendzins, dyrektora łotewskiej firmy DELFI, który zmienił tytuł swojej prezentacji na “The story about dreams, bubbles and money”. Delfi jest jednym z największych graczy na łoteskim rynku.

Zaczyna się optymistycznie - internet będzie się rozwijał 6 razy szybciej niż inne media. W sieci połowy pieniędzy na reklamę nie będzie marnowana, tak jak w klasycznym marketingu. Najszybciej rozwijające się rynki internetowe są na bliskim wschodzie i w krajach CEE.

Tila Tequila - osoba (?) która ma w MySpace 1,7 mln znajomych, więcej niż populacja Estonii.

Wydatki reklamowe (nie tylko na internet) na osobę wynoszą w krajach bałtyckich 45,6 EUR. Średni udział internetu w media-miksie 3,9%. Średni wydatki na internautę4,2 EUR. W Polsce - trochę ponad 5 EUR. W Niemczech - 35 EUR, w UK - ponad 80 EUR.

Juris przedstawia wiele interesujących przykładów, głównie a propos serwisów społecznościowych, które mają skłonić obecnych na sali do zastanowienia się nad przyszłością marketingu. Juris postawił wiele pytań, jednak nie dał żadnych odpowiedzi.

Łotwa - 2,3 mln populacji, ponad 1 mln z dostępem do sieci.

Serwis Draugiem.lv rozpoczął działalność w kwietniu 2004 r. działa na Litwie, Łotwie i na Węgrzech. Dostępny jest w 6 językach, wejście tylko na zaproszenie (jak na razie trochę to Grono przypomina).

Użytkownicy muszą się posługiwać swoimi prawdziwymi imionami! Podobno 5-6 osób non-stop monitoruje serwis, żeby nie było ściem. (ciekawe jak to się udaje?)

Obroty firmy w 2007 r. wyniosły 3,1 mln EUR. W przyszłym wyniosą ok. 5,5 mln EUR. Przychody 50/50 - reklama/konta premium.

Koniec 2007 - 853 tys. zarejestrowanych użytkowników w Estonii, 1,9 mln na świecie. Przypominamy, że na Łotwie jest niewiele ponad milion internautów. Girts Slavins mówi, że w Estonii kończy się już dla nich rynek! Są drugim największym serwisem na Łotwie po inbox.lv , przed one.lv i delfi.lv. Jednak pod względem liczby odsłon są absolutnym liderem.

Draugiem został zabroniony w wielu biurach, bankach etc. Wprowadzili więc “wolną i niewygodną” wersję WAP dla komórek, za 10 eurocentów dziennie. Korzysta z niej około 60 tys. osób dziennie! -To dowód na to, że ten serwis naprawdę służy do utrzymywania kontaktów, ale też do zabijania czasu - wyjaśnia Slavins.

Inna ciekawa rzecz - sekcja “brain”, gdzie można brać udział w quizach, zagadkach logicznych i porównywać swoje wyniki ze znajomymi. Podobno bardzo popularna.

Rate.ee to 3 największa witryna w Estonii. Działa też w innych krajach m.in. Łotwa, Litwa, Rosja, Bułgaria. Ma działać w 15 krajach pod koniec tego roku.

Rate.ee ma 310 tys. użytkowników miesięcznie - to dużo jak na Estonię.

Prowadzący prezentację Andrei Korobeinik podkreśla, że reklama w serwisach społecznościowych to nie są banery. Banery oczywiście tak, ale ważniejsze są inne źródła przychodu. Jednym z pomysłów jest założenie wirtualnego operatora MVNO - ludzie mogą np. część czasu rozmawiać z innymi użytkownikami serwisu internetowego, czy dostawać powiadomienia SMS o zmianach w profilu znajomych.

Rate.EE założyło taką telefonię - Ratemobile, która świetnie się sprawdziła. Rate było pierwszym serwisem społecznościowym na świecie, który uruchomił usługi telefonii MVNO.

Drugi pomysł na reklamę w sieciach społecznościowych, to marketing wirusowy.

Trzeci pomysł Rate.EE - wypuszczenie na rynek lodów z brandem Rate EE. -Ludzie kochają lody, więc pokochają Rate.ee- mówi Korobeinik. Na opakowanu lodów można było znaleźć zdjęcia ludzi, którzy wygrali w konkursie Rate. Niedługo po wypusczeniu na rynek, lody zostały 3 najlepiej się sprzedającymi. Zdobyły 7% udziałów w rynku. -A smak lodów był naprawdę okropny, bo miały przypominać smak energy-drinka - podsumowuje historię o lodach Andrei. Śmiechy na sali, ale naprawdę bardzo interesująca prezentacja.

Aż połowa użytkowników Rate.ee płaci za dostęp do serwisu (np. możliwość oceniania innych użytkowników), reszta przychodów pochodzi z reklamy. Średni przychody z tytułu jednego użytkowika abonamenowego to 2-3 EUR rocznie.

Timotej Gala, CEO Httpool interactive marketing o rynku internetowym na Bałkanach.

Bałkany to 6 krajów, populacja 23 mln, 5 języków. To kraje prawie ustabilizowane politycznie - żartuje Timotej. Jednak region ma wielki potencjał - dodaje.

Największym rynkiem jest Słowenia z ok 2 mln. ludności. Następna jest Chorwacja, później Bośnia i Hercegowina, Serbia (największy kraj - 10 mln ludzi) i Macedonia. Oprócz tego jest jeszcze Czarnogóra, nie uwzględniona w zestawieniu.

Cały rynek reklamowy jest wart ok 550 mln EUR. Udziały internetu szacuje się na 20 kilka mln EUR.

internauci we wszystkich 6 krajach to ok, 5,4 mln osób. Największa penetracja jest na Słowenii (62%), najniższa - w Serbii i Czarnogórze oraz Macedonii (ok 22%).

W Chorwacji internet stanowi zaledwie 1% udziału w media-miksie. Dynamika wzrostu to ok 35%.

W Słowenii online ma 2,5% udziałów w media-miksie. Wzrost w 2007 r. jest szacowany na 35-40%.

Serbia - mniej niż 1% udziału w rynku. Ale podobno 2007 było rokiem przełomowym. Wzrost udziałów sieci - ok 5-10% rocznie.

Bośnia - nie wiadomo ile % udziałów ma sieć.

Macedonia - tu TV ma 83% udziałów w rynku reklamowym! Internet - nie wiadomo, na pewno znacznie mniej niż 1%.

Ogólna sytuacja na Bałkanach:

• duże różnice na rynkach
• wysoki wzrost udziałów sieci w media-miksie
• coraz więcej konsolidacji, połączeń między firmami
• synergie także na poziomie regionalnym

…podpiąłem się za pomocą kabla. Także problemów z netem już raczej nie będzie Chyba, że wyczerpie mi się bateria w notebooku, bo teraz z kolei komputer nie jest podłączony do prądu.

Teraz jest przerwa obiadowa, dalsza część konferencji za ok. 15 min.

Tomas Rehak , Dyrektor domu mediowego OMD Digital w Czechach

W związku z tym, że OMD obsługuje międzynarodowych klientów, często musi obsługiwać klientów w całym regionie.

Rynek CEE jest bardzo różnorodny także ze względu na podziały na rynku mediów, penetrację internetu - mówi Tomas. A krzywa penetracji internetu jest zbieżna z krzywą reprezentującą wydatki na reklamę online - dodaje.

Seznam.cz, największy czeski serwis online został założony prez młodego człowieka, który dzisiaj ma 33 lata. Poziom penetracji w Czechach wynosi aż 50%. W 2007 r. wydatki na reklamę wyniosły ok. 90 mln EUR - połowę stanowi reklama graficzna, drugą - yellow pages. Online ma ok. 5% udziałów w media-miksie.

Czechy mają własną organizację reklamową (zarówno online jak i offline) - SPIR, która nie jest w żaden sposób powiązana z IAB. Należą do niej domy mediowe, agencje reklamowe i gracze internetowi. Razem powołali inicjatywę NetMonitor, która zajmuje się monitorowaniem ruchu w sieci oraz AdMonitoring - monitoring wydatków w sieci.

-W Czecach mamy wszystko żeby w pełni konkurować z innymi mediami jak TV czy prasa- mówi bez ukrywania dumy Tomas.

Według Tomasa internet oferuje ok. 15 tys. punktów GRP tygodniowo (nie wiadomo jak to zmierzył i przełożył GRP na sieć). Dla porównania największy nadawca TV oferuje ok. 60 tys. GRPs tygodniowo.

-Spokojnie możemy konkurować z tradycyjnymi mass-mediami- uważa Tomas. -Szczególnie, że jesteśmy czymś więcej niż medium. O internecie można mówić jak o platformie.

Jak branża internetowa powinna rozmawiać z rynkiem i marketerami?

Prosto

• Bez technicznego żargonu
• Językiem marketingu
• Dając się porównywać z innymi mediami
• Oferując zawsze coś więcej

Trzeba przyznać, że poziom zaawansowania czeskiego rynku jest godny podziwu.

Dyrektor Ad.Net’u Litwa Egidijus Sirvydis 

Penetracja internetu: Litwa - 40%, Łotwa - 42%, Estonia - 60%. Średnia penetracja wynosi około 50%. Populacja wynosi ok. 5,6 mln osób. 

U młodych poziom penetracji internetu wynosi aż 90%. 

Cały rynek reklamy w tych 3 krajach był w 2006 r. wart 319,5 mln EUR. Cały rynek reklamy online w 2007 r. będzie wart ok. 20 mln EUR. Podzielony mniej więcej po równo, po 6,7 mln EUR na kraj. Wzrost YoY ma tempo ok.. 60%. 

w 2006 r. Internet ma 2% udziałów w media-miksie na Litwie, 4% na Łotwie i ok. 5% w Estonii. W Estonii w pierwszej połowie 2007 internet miał już 8% udziałów w rynku - więcej niż radio i outdoor! 

Estonia - na razie nie ma badania dotyczącego oglądalności witryn. Są dane tylko od lokalnych graczy, nie wiadomo jakim powodzeniem cieszy się  Google. 

Łotwa - podobnie, brak ujednoliconego systemu badania oglądalności. 

Litwa - działa GemiusAudience, ale nie ma danych na temat międzynarodowych graczy jak Google. Największa sieć społecznościowa One.lt odpowiada za 60% odsłon na Litwie! 

Podobieństwa na 3 rynkach: brak ujednoliconych statystyk nt. kampanii, brak info. na temat zagranicznych graczy, układ podobny: sieci społecznościowe, serwisy newsowe, serwisy ogłoszeniowe.

uczestnicy panelu:

• Piotr Ejdys, Prezes Zarządu Gemius SA (Polska)
• Tatyana ???, CEO Softkey (Rosja)
• Peter Perger, Netpincer (Węgry)
• Michał‚ Klar, Dyrektor ds. międzynarodowych Allegro (Polska)
• Adam Kwaśniewski, Senior Industry Manager Google

Czy zakupy online to chwilowy trend? Jakie są plusy i minusy handlu online?

Przede wszystkim liczy się wygoda - mówi Michał Klar z Allegro.pl. Nie mówiłbym o minusach, ale raczej o wyzwaniach. Widzimy dużą zmianę w samych zakupach - mniej liczy się cena a bardziej wygoda.

Największy plus zakupów online - dobra jakość usługi i wygoda - mówi Peter Perger, założyciel NetPincer

Nie ma żadnych minusów - zgadza się Artur Zawadzki. Nie wyobrażam sobie dziś życia bez e-commerce

Jednak nie wszystko równie dobrze kupuje się przez internet. Ja nie kupuję np. ubrań czy butów - mówi Adam Kwaśniewski.

Zgadzam się z przedmówcami. Plusów jest dużo - możliwość porównania cen czy oszczędność czasu. Ale są także minusy, choćby brak możliwości obejrzenia towaru. Problemem - w szczególności w tak dużym kraju jak Rosja - może być też czas dostawy - mówi Tatyana z rosyjskiego Softkey.

Jakie są największe zagrożenia i wyzwania związane z handlem online? Jeśli zawsze będziesz najtańszy, to chociaż konsument będzie zadwolony, ty przegrywasz - mówi prowadzący Tomasz Cisek.

Michał Klar, Allegro: Wyzwania to usługi trochę niezależne od nas, jak np. firmy kurierskie. Wyzwaniem jest też przedstawienie takiej oferty, która wzbudzi zaufanie klienta, a nie będzie miała absolutnie najniższej ceny.

Artur Zawadzki: Kłopotem jest wydłużony czas oczekiwania na towar. Nigdy nie wiesz kiedy go otrzymasz.

Tatyana: Potrzeb więcej zaufanych brandów.

Jak rynek będzie wyglądał za 5 lat, czy nie zdominują rynku e-commerce najwięksi gracze, jak Tesco? Pytanie do Adama Kwaśniewskiego z Google, czyli killer - mówi Cisek i sala się śmieje. Jednak Kwaśniewski dobrze ripostuje - a czy eBay tak bardzo zmienił polski rynek?

Tomasz Cisek, podsumowanie:

• Konsumenci będą kupować w sieci więcej niż dotychczas. Szczególnie w regionie CEE.
• Jest więcej plusów niż minusów przy zakupach online
• To taki sam biznes jak każdy inny
• Nieważne czy jesteś graczem lokalnym czy międzynarodowym, jeśli jesteś dobry, klient to doceni.
• Internet daje szanse.

(znowu problemy z internetem. Fabryka Trzciny jest fajna, ale brak netu na konferencji dotyczącej netu właśnie to jest naprawdę DUUŻY minus).

W Rosji jest 27 mln internautów. Penetracja wynosi ok.. 24%. W 2011 r. Softkey przewiduje 36 mln internautów. Z dostępu broadband korzysta 33%, jednak w Moskwie 80% łączy się przez szerokie pasmo.

Wyszukiwarką no. 1 jest Yandex (56,6%), następny jest Rambler (17,2%), a dopiero trzeci Google (ok. 15%).

W Runet (czyli rosyjskim internecie) jest zarejstrowanych ponad 5 mln blogów, 700 tys. jest odświeżanych przynajmniej raz w miesiącu. (Skąd dane - nie wiadomo).

W 2007 r. rynek reklamy online ma być wart 430 mln USD, nadal bez źródła danych. Prawdopodobnie jest to Runet.